Subsidieer scholen die willen investeren in zonne-energie

Subsidie voor de net volwassen geworden particuliere zonne-energie markt is geen goed idee. Steun liever scholen bij de aankoop van panelen. Het geld wordt beter besteed en het effect is vele malen groter, betoogt Aren van Muijen

In het lente-akkoord is een nieuwe subsidie voor zonnepanelen aangekondigd. De details worden op dit moment uitgewerkt. Een subsidie lijkt een sympathiek idee maar helaas doet de subsidie meer kwaad dan goed. Scholen kunnen het geld voor een investering in zonne-energie veel beter gebruiken. Bovendien zal het effect groter zijn.

Eerst de vraag: waarom is een subsidie voor particulieren geen goed idee?

Sinds het begin van dit jaar is een investering in zonnepanelen, naast een milieutechnische, ook een financieel aantrekkelijke investering. Door de steeds maar stijgende vraag naar zonnepanelen in de landen om ons heen is de prijs van een systeem de laatste jaren sterk teruggelopen. Tegelijkertijd is de prijs van ‘normale’ grijze stroom sterk gestegen. De opgaande en neergaande beweging hebben elkaar begin van dit jaar gekruist. Het rendement op zonnepanelen is nu ongeveer 7 procent. Vergeleken met de 2 procent bij een bank  is dat uitstekend. Zonder subsidie ligt de terugverdientijd van een systeem rond de 10 jaar terwijl panelen een levensduur van ten minste 25 jaar hebben. Subsidie voor particulieren is dus feitelijk weggegooid geld.

Vervolgens verstoort de aankondiging en implementatie van een subsidie de markt.. Tot de aankondiging van een bepaalde vorm van subsidie ging het de zonne-energie markt het afgelopen half jaar voor de wind. Na de aankondiging van de subsidie zakte de vraag helemaal in. Potentiële klanten wachten op wat komen gaat en stellen hun aankoop uit.

En als laatste zou ik willen zeggen dat het frustrerend is dat groene energie zo onnodig lang het predicaat ‘hulp behoevend’  krijgt opgeplakt. Zolang zonne-energie wordt geassocieerd met subsidie blijven de grote investeerders weg. Zo remt de subsidie eerder dan dat het stimuleert.

Toch kan de overheid de sector een fantastische steun in de rug geven: subsidieer scholen voor de aanschaf van zonnepanelen. Ik zal u uitleggen waarom.

Scholen zijn grootverbruikers en betalen daarom veel minder voor energie dan huishoudens. Boven de 10.000 kWh daalt de prijs bijna met de helft. Dit maakt de aanschaf van zonnepanelen meteen een stuk minder aantrekkelijk. De overheid kan dit ‘gat’ met subsidie dichten en zo ook scholen overhalen om te investeren in duurzame energie.

Daar komt nog een belangrijk argument bij. Uiteindelijk krijgen scholen geld van de overheid om de energierekening te betalen. Feitelijk is een subsidie voor scholen dus een subsidie voor de overheid zelf. Ook al duurt de terugverdientijd wat langer dan bij particulieren, de systemen verdienen zich ruim binnen de garantietermijn van de panelen terug. Een duurzame overheidsinvestering die voor diezelfde overheid rendement oplevert, dat lijkt me een uitstekende besteding van belastinggeld. 

Vervolgens creëer je op scholen bewustwording. Een succesvolle energietransitie bestaat uit het opwekken van duurzame energie én de bewustwording over de noodzaak ervan. Het behoeft geen uitleg dat scholen de aangewezen instanties zijn om leerlingen kennis van zaken bij te brengen.

Daarnaast lenen schoolgebouwen zich uitstekend voor serieuze zonne-energie systemen. Scholen hebben grote daken en de meeste energie wordt overdag gebruikt, gelijktijdig met het moment dat zonnepanelen stroom leveren.

“Zon op School” heeft nog meer potentie. Een school met “Zon op School” kan zich profileren als groene, bewuste school. Dat is een sterke affichering en er zijn kansen te over om ook ouders bij het project te betrekken.

Een subsidie voor scholen heeft zichzelf ook al bewezen. Afgelopen jaar heeft de provincie Noord-Holland scholen gesubsidieerd voor de aanschaf van zonnepanelen. De aanvraag werd vele malen overtekend, de animo was overweldigend. Een voorwaarde voor de subsidie was een les over duurzame energie en alles wat daarmee samenhangt. De Zonnefabriek heeft op 40 scholen panelen geïnstalleerd en 40 x 25 = 1000 leerlingen een inspirerend verhaal verteld over het waarom van die panelen. Kortom, ‘Zon op School’ is twee vliegen in een klap: de panelen op de school maken naast groene stroom ook milieubewust. En een milieubewust mens koopt vanzelf zonnepanelen. Ook zonder subsidie.

Aren van Muijen is mede-oprichter van de Zonnefabriek